Φασόλια, Γενικές πληροφορίες

Εγκυκλοπαιδικές γνώσεις για τα Φασόλια

Τα φασόλια είναι φυτά της οικογένειας των ψυχανθών. Υπάρχουν περίπου 150 είδη απο τα οποία τα 11 καλλιεργούνται σε ολόκληρη σχεδόν την υδρόγειο. Στην Ευρώπη η καλλιέργεια τους άρχισε μετά την ανακάλυψη της αμερικανικής ηπείρου.

Απο θρεπτική άποψη, τα φασόλια είναι απο τα πλουσιότερα όσπρια σε πρωτεϊνες και υδατάνθρακες. Τα ξερά φασόλια αποτελούνται απο 18% περίπου λευκωματώδεις ουσίες, 60% υδατάνθρακες και 1,5% λιπαρές ουσίες, ενώ τα χλωρά περιέχουν 1,7% - 2% λευκωματώδεις ουσίες, 0,15% - 0,30% λιπαρές και 3,5% - 5% υδατανθρακούχες ουσίες.

Οι ποικιλίες φασολιών διακρίνονται σε δυο μεγάλες κατηγορίες: τα χαμηλά και τα αναρριχώμενα. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν τα φασόλια που καταναλώνονται ξερά (όσπρια) ενώ στη δεύτερη αυτά που καταναλώνονται κυρίως νωπά. Ο βλαστικός κύκλος των φασολιών γενικά κυμαίνεται, ανάλογα με την ποικιλία, απο 40 έως 70 ημέρες. Είναι φυτά πολύ ευπαθή στο ψύχος. Φυτρώνουν και αναπτύσσονται με επιτυχία σε θερμοκρασίες πάνω απο 10 βαθμούς Κελσίου, γι' αυτό και η σπορά τους γίνεται αφού περάσουν οι όψιμοι παγετοί. Στους πολύ ψυχρούς και ορεινούς τόπους γίνεται κατά τα τέλη Μαϊου με αρχές Ιουνίου. Επίσης οι άφθονες βροχοπτώσεις, ιδίως κατά τη φύτευση και την ωριμότητα, καθώς και η υπερβολική καλοκαιρινή θερμοκρασία και ξηρασία μπορούν να προκαλέσουν ανθόρροια ή καρπόρροια ή μαρασμό και ξήρανση όλου του φυτού. Τα φασόλια προτιμούν ελαφρά χώματα, όχι πολύ ασβεστούχα. Στα πολύ ασβεστούχα, τα φυτά γίνονται χλωρωτικά εξαιτίας της δέσμευσης του σιδήρου και οι καρποί δεν βράζουν εύκολα.

Φασόλια, Γενικές πληροφορίες

Το φασόλι ώς φυτό ανήκει στην κατηγορία των αζωτολόγων, στα φυτά δηλαδή που δεσμεύουν το άζωτο της ατμόσφαιρας με τα αζωτοβακτήρια των ριζών τους. Γι' αυτό δεν είναι ανάγκη να λιπαίνεται με αζωτούχα χημικά λιπάσματα. Ωστόσο μπορεί να χρησιμοποιηθεί κοπριά σε ποσότητα 1500 - 2000 κιλά ανά στρέμμα, αφού συμπληρωθεί με 20 - 40 κιλά αραιού υπερφοσφωρικού του τύπου 0-16-0 και καλιούχου του τύπου 0-0-48. Απο τις καλλιεργητικές περιποιήσεις σημασία έχουν τα σκαλίσματα για την καταστροφή των ενοχλητικών ζιζανίων, καθώς επίσης και η άρδευση. Αυτή δεν πρέπει να γίνεται συχνά, γιατί η υπερβολική υγρασία μπορεί να προκαλέσει ζημιά στο φυτό.

Η συγκομιδή των ξερών φασολιών γίνεται αφού ωριμάσουν τελείως οι λοβοί τους στα φυτά. Για την παραγωγή νωπών φασολιών, χρειάζεται, για να έχουμε συνεχώς συγκομιδές, να γίνεται τμηματική σπορά σε όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, στην αρχή με χαμηλές ποικιλίες και μετά με αναρριχώμενες, οι οποίες παρουσιάζουν μεγαλύτερη αντοχή στις υψηλές καλοκαιρινές θερμοκρασίες.

Μια απο τις πιο γνωστές ποικιλίες φασολιών στην Ελλάδα είναι και το φασόλι Πρέσπας στη Φλώρινα, το οποίο καλλιεργούμε υπο ιδανικές συνθήκες κοντά μια προστατευόμενη περιοχή (Εθνικός Δρυμός Πρεσπών) και το οποίο αποτελεί μια απο τις πιο θρεπτικές ποικιλίες οσπρίων που μπορεί να βρει κανείς σε ελληνικό έδαφος.